جستارهایی در فلسفه و کلام

جستارهایی در فلسفه و کلام

بازخوانی هستی شناختی و معرفت شناختی دیدگاه مثل

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه شاهد
2 دانشگاه قم
چکیده
نظریه مثل مهم‌ترین دیدگاه فلسفی افلاطون بوده و در ضمن تمثیل غار مطرح گردیده است. او تلاش بسیاری در تبیین این نظریه و اقامه براهینی بر اثبات آن نموده با وجود این دیدگاه او در زمینه براهین اثبات و محسوساتی که دارای مثال‌اند دچار کاستی است. در پژوهش حاضر اثبات گردیده که انتقادات ارسطو، ابن سینا و علامه طباطبایی به این نظریه صحیح نیوده و دیدگاه آگوستین، آنسلم و کانت در مورد آن ناقص بوده و با انتقادات اساسی مواجه هستند. شیخ اشراق و در پی او ملاصدرا به عقول عرضی بودن مثل معتقد بوده و هر نوعی از انواع مادی را دارای مثال می‌دانند. نظریه مثل با قواعد فلسفی متعالیه و نه اشراق قابل اثبات است. این نظریه ارتباط تنگاتنگی با هنر، زیبایی شناسی، سیاست، حقوق، اخلاق، تعلیم و تربیت، معماری و علوم رایانه دارد.
کلیدواژه‌ها

ارسطو، مابعدالطبیعه، ترجمه محمدحسن لطفی، تهران: طرح نو، 1378.
اسپینوزا، بندیکتوس دو، اخلاق، ترجمه محسن جهانگیری، مرکز نشر دانشگاهی، 1388.
افلاطون، دوره آثار، ترجمه محمدحسن لطفی تبریزی، تهران: انتشارات خوارزمی، چاپ دوم، 1367.
اکبریان، رضا؛ زمانیها، حسین، بررسی و تحلیل نظریه مثل و جایگاه آن از دیدگاه افلاطون و ملا صدرا، نامه مفید، 1386، شماره59
ایلخانی، محمد، تاریخ فلسفه در قرون وسطی و رنسانس، تهران، سمت، چاپ پنجم، 1391.
پاپکین، ریچارد هنری و آروم استرول، کلیات فلسفه، ترجمه: دکتر سید جلال الدین مجتبوی، انتشارات حکمت، تهران، چاپ ششم، 1369.
سهروردی، یحیی بن حبش، مجموعه مصنفات، هنری کربن، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، چاپ دوم، 1372.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، الحکمة المتعالیة فی‌الاسفار العقلیة الاربعه، منشورات مصطفوی، قم: 1383 ق.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، شواهد الربوبیه، سید جلال آشتیانی، قم: بوستان کتاب، چاپ سوم، 1382.
طباطبائی، محمد حسین، نهایة الحکمة، تصحیح: عباس‌علی زارعی سبزواری، موسسة النشر الاسلامی، قم: 1423 ق.
کاپلستون، فردریک، از آگوستین تا اسکوتوس، ترجمه: ابراهیم دادجو، نشر: علمی و فرهنگی، چاپ دوم، 1391.
کاپلستون، فردریک، تاریخ فلسفی یونان و روم، ترجمه: سید جلال‌الدین مجتبوی، تهران: نشرسروش، چاپ دوم، 1368.
کانت، ایمانوئل، تمهیدات، ترجمه غلامعلی حداد عادل، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، چاپ اول، 1367.
گاتری، ویلیام کیت چیمبرز، فلاسفه یونان از افلاطون تا ارسطو، ترجمه: حسن فتحی، تهران: فکر روز،1375.
لاوین، از سقراط تا سارتر، ترجمه: پرویز بابائی، تهران: نشر نگاه، چاپ دوم، 1384.
یاسپرس، کارل، افلاطون، انتشارات خوارزمی، محمدحسن لطفی، 1357.
Kant, Immanuel, Critique of pure reason, Translated by Paul Guyer, London, Cambridge, 1998.
http://en.wikipedia.org/wiki/Architecture.
http://en.wikipedia.org/wiki/Biology.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.
دوره 47، شماره 2 - شماره پیاپی 95
پاییز و زمستان 1394
دی 1394
صفحه 103-134

  • تاریخ دریافت 08 خرداد 1391