تفسیر هستی شناختی خلاء مطلق و نسبت آن با خلاء کوانتومی بر اساس مبانی فلسفه صدرایی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

میثم مزکاء ¹

سید مهدی امامی جمعه ²

¹ پژوهشگر پسادکتری، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اهل بیت علیهم السلام، دانشگاه اصفهان، اصفهان.

² (استاد راهنما)، استاد گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اهل بیت علیهم السلام، دانشگاه اصفهان، اصفهان.

10.22067/epk.2026.101233.1590

چکیده

این پژوهش به نحو توصیفی تحلیلی و تطبیقی به مسئله میدان اولیه‌ای که سطح بنیادین میدانهای دیگر است از دو منظر هستی شناختی صدرایی و فیزیکالیسیت کوانتومی پرداخته و با اثبات این مدعا که توصیف پدیده-های فیزیکی نیازمند قوانین فیزیک است و چون میدان اولیه فاقد قوانین فیزیکی بوده، توصیف ماهیت آن نیازمند تفسیری هستی شناختی است؛ بر این اساس در نظریه میدان، میدان خلاءکوانتومی به عنوان میدان پایه با تغییر فاز فیزیکی به دیگر میدانها تحویل میشود، پس میدان خلاءکوانتومی با انرژی ناصفر بعنوان میدان بنیادین توصیف میشود، در حالی که میدان اولیه نبایستی هیچگونه تعینی داشته باشد بر همین اساس پیشنهاد دادیم که میدان اولیه بایستی میدان خلاءمطلق باشد که هر چند فاقد هر گونه فعلیت و تعینی است اما عدم مطلق نیست بلکه عدم مضاف است، که این اشکال مطرح شد که تحویل یک میدان به میدان دیگر به سبب تغییرفاز فیزیکی است و میدان خلاء مطلق فاقد واقعیت فیزیکی بوده، پس نمیتواند میدان اولیه فرض شود، که در پاسخ به این اشکال نشان دادیم که تغییر فاز میدان خلاءمطلق به میدان خلاءکوانتومی، تغییر فاز فیزیکی نبوده بلکه تغییر فاز درون ذاتی میدان خلاء مطلق بوده، چرا که طبق مبانی صدرایی، این میدان خلاء مطلق به حمل شایع ادنی مرتبه وجودی و به حمل اولی، جوهر جسمانی سافلِ دارای جنس و فاقد فصل و صورت بوده و صورت مبهم آن جوهر متحد با آن یعنی هیولای اولی و خلاء است که به سبب حرکت درون ذاتیش، به میدان خلاءکوانتومی یا همان هیولای ثانی تغییر فاز داده است.

کلیدواژه‌ها

میدان خلاءکوانتومی

جوهرجسمانی

حرکت جوهری

میدان خلاء مطلق

هیولای اولی

موضوعات

• فلسفه و کلام اسلامی

---