بررسی انتقادات تجربی بر برهان مبتنی بر وحدت ادراکی و هویت شخصی نفس

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

فهیمه شریعتی ¹

فاطمه رستگار کیان ²

¹ 0

² دانشگاه فردوسی مشهد

10.22067/epk.2026.97609.1517

چکیده

تحلیل‌های نوروفیزیولوژیکی از پدیده‌هایی چون آگاهی، تجربه خود، و تصمیم‌گیری اخلاقی، در کنار نظریه‌های مدل ذهنی خود و نظریه اطلاعات یکپارچه، کوشیده‌اند پدیده‌های ادراکی نفسانی را به کنش‌های مغزی تقلیل دهند.

بر این اساس برهانهای مبتنی بر ادراک هویت واحد که در فلسفه ارایه می شده است با برخی از انتقادهای عصب شناسی به چالش کشیده می شوند. مساله مقاله حاضر، بررسی و تحلیل انتقادی نقدهای عصب شناختی و تجربی بر یک سنخ از ادله فرامادی بودن نفس ویافتن توان آن‌ها در نقد دلایل ادراک هویت واحد می باشد. روش پژوهش رویکردی میان‌رشته‌ای دارد و به بررسی داده‌های حاصل از نظریه‌هایی همچون بازنمایی ذهنی، در مقایسه با آموزه‌های حکمت متعالیه، پرداخته و به شیوه تطبیقی و مقایسه ای تحلیل عقلی کرده است. یافته ها نشان می‌دهد که نقدهای قوی و قابل توجهی علیه ادله مبتنی بر وحدت اداک وجود دارد اما بررسی مقایسه ای انقادها نسبت به مدعای ادله نشان می دهد بسیاری از نقدهای تجربی، در سطح تبیین‌های عملکردی موفق‌اند، با این حال تبیین ها برای عبور به سطح هستی‌شناسی دچار معضلاتی از جمله عدول از حدود علم تجربی و ورود به فراتجربه هستند؛ اگرچه در نفی دوگانگی محض به خوبی عمل کرده اند. اگرچه حکمت متعالیه با اصول وحدت تشکیکی و حرکت جوهری به خوبی می تواند تبیین کننده وحدت ادراکی باشد اما لازم است از یافته های علوم اعصاب برای تبیین کارکردهای نفس در چارچوبی تلفیقی در مباحث فلسفی برای اصلاح تقریر های برهان استفاده نماید.





کلیدواژگان:



نفس ؛ حکمت متعالیه؛ علوم شناختی، فیزیکالیسم؛ نقد.

کلیدواژه‌ها

"؛ نفس"؛ حکمت متعالیه"؛ ؛ "؛ علوم شناختی"؛

"؛ فیزیکالیسم"؛ ؛

"؛ ادله"

موضوعات

• فلسفه و کلام اسلامی

---