تمایز اساسی بین مکاتب فلسفی و کلامی به خاطر اختلاف در بناها و مبناهای مختلف آنها در فهم هستی است. از جملهی این مبانی مسالهی تشکیک در وجود یا وحدت و کثرت در هستی و ضرورت ذاتیه توسل به وسائط در قوس نزول و صعود است. در این تحقیق برای اولین بار ابتدا تصویرهای ممکن به حصر عقلی نسبت به مسالهی تشکیک وجود بیان میشود سپس قائلان و ادلهی آنها مورد نقد و بررسی قرار میگیرد بر این اساس با چهار دیدگاه روبرو میشویم: 1- بینونت عزلی و سنخی بین موجودات نزد متکلمان و اهل حدیث 2- بینونت عزلی و اشتراک سنخی بین موجودات نزد فلسفه مشاء 3- تشکیک در متن وجود نزد حکمت متعالیه 4- تشکیک در مظاهر وجود نه متن وجود در عرفان
سه دیدگاه اخیر قابل جمع شدن با یکدیگر هستند و از آنجایی که در آنها سخن از صدور موجودات، تنزل مراتب و ظهور مظاهر است قاعده الواحد با تعبیرهای مختلف ظهور میکند که لازمه آن وجود موجودات، مراتب و مظاهر به عنوان وسائط به نحو ضرورت ذاتیه است.
عبیداوی,هادی , ملکشاهی صفت,مصطفی و ملکشاهی صفت,مهدی . (1404). تمایز مکاتب فلسفی و کلامی با بررسی تشکیک در وجود و نحوهی ضرورت توسل به وسائط در آنها. (e47560). جستارهایی در فلسفه و کلام, (), e47560 doi: 10.22067/epk.2025.92333.1419
MLA
عبیداوی,هادی , , ملکشاهی صفت,مصطفی , و ملکشاهی صفت,مهدی . "تمایز مکاتب فلسفی و کلامی با بررسی تشکیک در وجود و نحوهی ضرورت توسل به وسائط در آنها" .e47560 , جستارهایی در فلسفه و کلام, , , 1404, e47560. doi: 10.22067/epk.2025.92333.1419
HARVARD
عبیداوی هادی, ملکشاهی صفت مصطفی, ملکشاهی صفت مهدی. (1404). 'تمایز مکاتب فلسفی و کلامی با بررسی تشکیک در وجود و نحوهی ضرورت توسل به وسائط در آنها', جستارهایی در فلسفه و کلام, (), e47560. doi: 10.22067/epk.2025.92333.1419
CHICAGO
هادی عبیداوی, مصطفی ملکشاهی صفت و مهدی ملکشاهی صفت, "تمایز مکاتب فلسفی و کلامی با بررسی تشکیک در وجود و نحوهی ضرورت توسل به وسائط در آنها," جستارهایی در فلسفه و کلام, (1404): e47560, doi: 10.22067/epk.2025.92333.1419
VANCOUVER
عبیداوی هادی, ملکشاهی صفت مصطفی, ملکشاهی صفت مهدی. تمایز مکاتب فلسفی و کلامی با بررسی تشکیک در وجود و نحوهی ضرورت توسل به وسائط در آنها. جستارهایی در فلسفه و کلام. 1404;():e47560. doi: 10.22067/epk.2025.92333.1419
