جستارهایی در فلسفه و کلام

جستارهایی در فلسفه و کلام

بررسی نقش نظام مفاهیم سهروردی در مسئلۀ ارتباط میان ذات و صفات نورالانوار

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه اصفهان
2 شیراز
چکیده
این نوشتار به دنبال بررسی جایگاه و نقش نظام مفاهیم سهروردی، یعنی تقسیمات معقول اولی و ثانی در باب مسئله ارتباط ذات و صفات نورالانوار است تا از این رهگذر، دیدگاه فلسفی وی را بر اساس شالوده و محکمات تفکرش تبیین نماید. عبارات سهروردی در این باره به صورت‌های مختلفی بیان و تفسیر شده، برخی دالّ بر اثبات عینیت ذات با صفات نورالانوار و برخی دیگر منکر آن است. عدم تفکیک مفاهیم و معقولات ثانی منطقی و فلسفی در فلسفه سهروردی و معیارهایی که در مورد اعتبار مفاهیم ارائه می‌کند، اعتقاد به عینیت ذات و صفات نورالانوار را با خدشه‌ای جدی مواجه می‌سازد.
کلیدواژه‌ها

ابراهیمی دینانی، غلامحسین، اسماء و صفات حق، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چاپ سوم، 1386.
ابراهیمی دینانی، غلامحسین، قواعد کلی فلسفی، تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، چاپ دوم، 1366.
ابن سینا، حسین‌ بن ‌عبدالله، الالهیات من کتاب الشفاء، تحقیق: حسن حسن زاده آملی، قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، 1376.
ابن سینا، حسین‌ بن ‌عبدالله، المباحثات، تحقیق: محسن بیدارفر، قم: بیدار، 1371.
احمدوند، معروف‌علی، رابطه ذات و صفات الهی، قم: موسسه بوستان کتاب، مرکز چاپ و نشر دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، 1389.
اسماعیلی، مسعود، «مفاهیم فلسفی از دیدگاه سهروردی»، پژوهش‌های فلسفی- کلامی، شماره 50، زمستان 90، صص 5- 32
بهمنیار بن مرزبان، التحصیل، تصحیح: مرتضی مطهری، تهران: دانشگاه تهران، 1349.
جوادی آملی، عبدالله، رحیق مختوم، قم: مرکز نشر اسراء، 1375.
سهروردی، یحیی بن حبش، سه رساله از شیخ اشراق، الالواح العمادیه، کلمه التصوف، اللمحات، تصحیح: نجفقلی حبیبی، تهران: انجمن فلسفه و حکمت، 1397.
سهروردی، یحیی بن حبش، مجموعه مصنفات شیخ اشراق، (4 جلد)، تصحیح و مقدمه: هانری کربن و سید حسن نصر و نجفقلی حبیبی، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، چاپ دوم، 1375.
صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم، الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه، بیروت: داراحیاء التراث، چاپ سوم، 1981 م.
صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم، الشواهد الربوبیه فی مناهج السلوکیه، مشهد: المرکز الجامعی للنشر، 1360.
طباطبایی، محمد حسین، اصول فلسفه و روش رئالیسم، تهران: انتشارات صدرا، چاپ دوم، 1364.
علامه حلی، حسن بن یوسف، کشف المراد فی تجرید الاعتقاد، آیه الله حسن‌زاده آملی، قم: مؤسسه النشر الاسلامی، چاپ چهارم، 1413 ق.
غفاری، محمد خالد، فرهنگ اصطلاحات آثار شیخ اشراق، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چاپ اول، 1380.
فارابی، محمد بن محمد، الکمال الفلسفیه، تحقیق: جعفر آل یاسین، بیروت: دارالمناهل، 1413 ق.
فارابی، محمد بن محمد، کتاب الحروف، تحقیق: محسن مهدی، بیروت: دارالمشرق، بی‌تا.
فنایی اشکوری، محمد، معقول ثانی، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، چاپ اول، 1375.
قطب الدین شیرازی، محمود بن مسعود، شرح حکمه الاشراق، تهران: حکمت، 1391.
قوشچی، علی بن محمد، شرح تجرید العقاید، قم: منشورات رضی، بیدار، عزیزی، بی‌تا.
مصباح یزدی، محمدتقی، آموزش فلسفه، چاپ دوم، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی، 1366.
مصباح یزدی، محمدتقی، شرح اسفار، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، 1380.
مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، چاپ هشتم، قم: صدرا، 1372.
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، تجرید الاعتقاد، تحقیق: حسینی جلالی، قم: دفتر تبلیغات اسلامی چاپ اول، 1407 ق.
هروی، محمد شریف، انواریه (ترجمه و شرح حکمه الاشراق سهروردی)، مقدمه: حسین ضیائی، تهران: امیر کبیر، 1363.
یزدان‌پناه، یدالله، حکمت اشراق: گزارش، شرح و سنجش دستگاه فلسفی شیخ شهاب الدین سهروردی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، 1389.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.
دوره 51، شماره 1 - شماره پیاپی 102
بهار و تابستان 1398
شهریور 1398
صفحه 137-157

  • تاریخ دریافت 10 مرداد 1397
  • تاریخ بازنگری 15 دی 1397
  • تاریخ پذیرش 25 دی 1397