در حوزه عرفان نظری، بسیاری از مسائل عرفانی به آیات قرآنی مستند می‌شود که از جملة این آیات، آیة شریفة «هو الاوّل و الآخر و الظاهر و الباطن» است. عرفا، غالباً اسماء یاد شده در این آیه را توصیف مقام ذات و هویّت غیبیّه مطلقه دانسته‌اند و به نظر برخی درک و شهود این اسماء مبنایی برای فهم مسئلة وحدت وجود و ندیدن هرگونه کثرت در عالم هستی می‌باشد. در این نوشتار، این نظریه مورد نقد قرار گرفته است و با ارائة دلایل متعدد، بیان شده که اسماء چهارگانه در این آیه توصیف مقام ذات نیستند و بنابراین، دلیلی بر وحدت وجود نمی‌باشد بلکه این آیه به نوعی وصف «انسان کامل» یا «حقیقت محمدیّه» می‌باشد.
حسینی شاهرودی، سیدمرتضی و فخّارنوغانی، وحیده. (1388). رابطه ی «اول»، «آخر»، «ظاهر» و «باطن» با انسان کامل. (e26587). جستارهایی در فلسفه و کلام، 41(2)، e26587 https://doi.org/10.22067/philosophy.v41i2.3953
MLA
حسینی شاهرودی، سیدمرتضی، و فخّارنوغانی، وحیده. "رابطه ی «اول»، «آخر»، «ظاهر» و «باطن» با انسان کامل" .e26587 ، جستارهایی در فلسفه و کلام، 41، 2، 1388، e26587. doi: 10.22067/philosophy.v41i2.3953
HARVARD
حسینی شاهرودی، سیدمرتضی، و فخّارنوغانی، وحیده. (1388). 'رابطه ی «اول»، «آخر»، «ظاهر» و «باطن» با انسان کامل'، جستارهایی در فلسفه و کلام، 41(2), e26587. doi: 10.22067/philosophy.v41i2.3953
CHICAGO
حسینی شاهرودی، سیدمرتضی و فخّارنوغانی، وحیده، "رابطه ی «اول»، «آخر»، «ظاهر» و «باطن» با انسان کامل." جستارهایی در فلسفه و کلام، 41 2 (1388): e26587, doi: 10.22067/philosophy.v41i2.3953
VANCOUVER
حسینی شاهرودی سیدمرتضی، فخّارنوغانی وحیده. رابطه ی «اول»، «آخر»، «ظاهر» و «باطن» با انسان کامل. جستارهایی در فلسفه و کلام. 1388;41(2):e26587. doi: 10.22067/philosophy.v41i2.3953
