در حوزه عرفان نظری، بسیاری از مسائل عرفانی به آیات قرآنی مستند میشود که از جملة این آیات، آیة شریفة «هو الاوّل و الآخر و الظاهر و الباطن» است. عرفا، غالباً اسماء یاد شده در این آیه را توصیف مقام ذات و هویّت غیبیّه مطلقه دانستهاند و به نظر برخی درک و شهود این اسماء مبنایی برای فهم مسئلة وحدت وجود و ندیدن هرگونه کثرت در عالم هستی میباشد. در این نوشتار، این نظریه مورد نقد قرار گرفته است و با ارائة دلایل متعدد، بیان شده که اسماء چهارگانه در این آیه توصیف مقام ذات نیستند و بنابراین، دلیلی بر وحدت وجود نمیباشد بلکه این آیه به نوعی وصف «انسان کامل» یا «حقیقت محمدیّه» میباشد.
حسینی شاهرودی,سیدمرتضی و فخّارنوغانی,وحیده . (1388). رابطه ی «اول»، «آخر»، «ظاهر» و «باطن» با انسان کامل. (e26587). جستارهایی در فلسفه و کلام, 41(2), e26587 doi: 10.22067/philosophy.v41i2.3953
MLA
حسینی شاهرودی,سیدمرتضی , و فخّارنوغانی,وحیده . "رابطه ی «اول»، «آخر»، «ظاهر» و «باطن» با انسان کامل" .e26587 , جستارهایی در فلسفه و کلام, 41, 2, 1388, e26587. doi: 10.22067/philosophy.v41i2.3953
HARVARD
حسینی شاهرودی سیدمرتضی, فخّارنوغانی وحیده. (1388). 'رابطه ی «اول»، «آخر»، «ظاهر» و «باطن» با انسان کامل', جستارهایی در فلسفه و کلام, 41(2), e26587. doi: 10.22067/philosophy.v41i2.3953
CHICAGO
سیدمرتضی حسینی شاهرودی و وحیده فخّارنوغانی, "رابطه ی «اول»، «آخر»، «ظاهر» و «باطن» با انسان کامل," جستارهایی در فلسفه و کلام, 41 2 (1388): e26587, doi: 10.22067/philosophy.v41i2.3953
VANCOUVER
حسینی شاهرودی سیدمرتضی, فخّارنوغانی وحیده. رابطه ی «اول»، «آخر»، «ظاهر» و «باطن» با انسان کامل. جستارهایی در فلسفه و کلام. 1388;41(2):e26587. doi: 10.22067/philosophy.v41i2.3953
