نشریه های علمی انتشارات
اطلاعات شماره: سال. ۴۱, شماره. ۲: شماره پیاپی ۸۳، پاییز و زمستان ۱۳۸۸

عنوان مقاله: « راه چنین است و دیگر نیست » نقد امکان بازشناسی رویکرد کثرت گرایانۀ دینی در تعالیم جینی و بودایی



DOI: 10.22067/philosophy.v41i2.3955

چکیده
استفادۀ برخی فیلسوفان دین در مباحث کثرت گرایی دینی، از حکایت معروف «فیل شناسی کوران» که در اصل، در متون جینی و سپس در متون بودایی آمده، می تواند به این بدفهمی بینجامد که در آموزه های جینی و بودایی، امکان استنباط مفهومی از کثرت گرایی دینی هست یا دست کم در این ادیان، زمینه هایی از قول به کثرت گرایی دینی قابل بازشناسی است. در این مقاله، کثرت گرایی در این معنا مد نظر است که تنوع و تکثر دینی موجود در عالم محصول خطاهای گوناگون بنیادگذاران و صاحبان ادیان مختلف نیست، و پیروان هر دین، بنابر روش خاص خود در کشف حقیقت، می توانند واقعا به حقیقت دست یابند و از این رو، صاحب هیچ دینی نمی تواند معتقد باشد که فقط او که به حقیقت نهایی دست یافته و دیگران، در صورتی که از روش پیشنهادی دینی او، تبعیت نکنند، بر خطا رفته اند. در این مقاله با بررسی مبانی معرفت شناسی جینی و بودایی معلوم می شود که در هر دو دین، معرفت های ناقص، در برابر معرفتی مطلق و کامل قرار داده می شوند و شناخت کسی که به مرحلۀ نهایی معرفت می رسد، از همۀ معرفت های ناقص، برتر است و نسبی بودن معرفت را پایانی هست و کسی که "راه" را به درستی طی کند، از قید معرفت های ناقص و نسبی می تواند رها شود. از سوی دیگر در این مقاله نشان داده می شود که در آموزه های اصلی هیچ یک از این دو دین، و در اقوال بنیان گذاران و معلمان طریقت آنها، هیچ مفهومِ روشنی از کثرت گرایی دینی را نمی توان باز شناخت.
کلید واژه ها: کثرت گرایی دینی، جینیزم، بودا، بودیزم، معرفت شناسی، حقیقت.



دریافت نسخه XML

تمام متن: PDF
دانلود : 3191

بازدید: 833

تاریخ دریافت: 1389/08/12 , تاریخ پذیرش: 1389/08/12 , تاریخ انتشار: 1389/08/12

ایمیل این مقاله (نیازمند ورود )
ایمیل به نویسنده (نیازمند ورود )