نشریه های علمی انتشارات
اطلاعات شماره: سال. ۴۸, شماره. ۲: شماره پیاپی ۹۷، پاییز و زمستان ۱۳۹۵

عنوان مقاله: بررسی روش معرفت دینی از دیدگاه میرزا مهدی اصفهانی


صفحات: 67-96

DOI: 10.22067/philosophy.v48i2.32683

چکیده
میرزا مهدی اصفهانی موسس جریان تفکیک و از چهره‌های مخالف فلسفه در عصر حاضر، در باب وصول به معرفت دینی روش متکلمان، فیلسوفان و عرفا را تخطئه نموده و معتقد است راه جدیدی که مطابق با شریعت است إرائه نموده است. ایشان با تفکیک بین معارف الهی و معارف بشری معتقد است معارف الهی که از طریق توجه به عقل نوری و معرفت فطری و از مراجعه به ظواهر روایات بدست می‌آید تباین کلی با معارف بشری دارد که از برهان منطقی بدست می‌آید. در توجیه این دیدگاه، میرزا مهدی معانی جدیدی از عقل، علم و استدلال إرائه داده و معارف حاصله از این روش را معارف الهی در مقابل معارف بشری می‌نامد. با این وجود در مقام عمل میرزا مهدی بر این دیدگاه پایدار نمانده و بهنگام تبیین و اثبات مدعیات از همان روش استدلال منطقی که وی آن را بشری خوانده، بهره برده است. از جهت دیگر علی‌رغم توصیه فهم متون دینی با ذهنی صافی، برداشت‌های میرزا کاملا مبتنی بر پیش‌فرض‌های تفکیکی ایشان است و در نتیجه در موارد فراوان از ظواهر روایات عدول کرده و احادیث را مطابق دیدگاه‌های خاص و برخلاف ظاهر معنا نموده است. در این نوشتار تلاش گردیده است دیدگاه میرزا مهدی در باب روش معرفت دینی مورد بررسی و نقّادی قرار گیرد و ناسازگاری‌های موجود میان دیدگاه میرزا در مرتبه نظر و در مقام عمل نشان داده شود.

کلمات کلیدی:   تفکیک; روش معرفت دینی; معارف الهی; معارف بشری; عقل نوری; علم نوری; معرفت بسیط و مرکب

مراجع

دریافت نسخه XML

تمام متن: PDF
دانلود : 12

بازدید: 31

تاریخ دریافت: 1392/12/06 , تاریخ پذیرش: 1394/08/19 , تاریخ انتشار: 1395/11/20

ایمیل این مقاله (نیازمند ورود )
ایمیل به نویسنده (نیازمند ورود )