نشریه های علمی انتشارات
اطلاعات شماره: شماره ۹۳ - پاییز و زمستان ۹۳

عنوان مقاله: مراتب علم از دیدگاه ملاصدرا و اسپینوزا


صفحات: 57-81

DOI: 10.22067/islamic philosop.v46i13.20809

چکیده
مراتب علم در اندیشه عمده متفکران شرقی و غربی از جایگاه مهمی برخوردار است و متفکران بزرگ به بحث‌های دقیقی در این حوزه پرداخته‌اند. پژوهش حاضر این مسأله را از دیدگاه دو اندیشمند برجسته اسلامی و غربی، ملاصدرا و اسپینوزا مورد مداقه قرار داده است. و مدعی است که گر‌چه این دو اندیشمند به جریان‌های فکری متفاوتی تعلق دارند از جمله اینکه اساساً ملا صدرا بر خلاف اسپینوزا علم را از سنخ وجود بر می‌شمارد و نیز در بحث کلیات، ملاصدرا قائل به اصالت واقع (رئالیزم) و اسپینوزا از اصحاب تسمیه است، اما به رغم این اختلافات، در زمینه‌های خاصی نظریاتی اظهار داشته‌اند که می‌توان آن‌ها را مورد مقایسه قرار داد. از جمله در تقسیم مراتب علم که هر دو فیلسوف بر سه قسم دانسته‌اند، و نیز اینکه در هر یک از این سه مرتبه، مرتبه پیشین و فرو‌تر، خود مقدمه و وسیله تحقق مرتبه پسین و فرا‌تر می‌شود، و نهایتاً سعادت انسان از نظر هر دو متفکر با شهود عقلانی که بالا‌ترین مرتبه علم است، محقق می‌شود. در این جستار، تفصیل این موارد و نیز موارد دیگر از مشابهت‌ها و اختلاف نظرات این دو اندیشمند مورد کنکاش قرار گرفته است.

کلمات کلیدی:   مراتب علم; کلیات; عقل; حس; خیال; واهمه

مراجع

دریافت نسخه XML

تمام متن: PDF
دانلود : 447

بازدید: 469

تاریخ دریافت: 1392/01/28 , تاریخ پذیرش: 1393/08/26 , تاریخ انتشار: 1393/12/27

ایمیل این مقاله (نیازمند ورود )
ایمیل به نویسنده (نیازمند ورود )