نشریه های علمی انتشارات
اطلاعات شماره: شماره ۹۴ - بهار و تابستان ۹۴

عنوان مقاله: معرفی نظریه عقلانیت فولی و نقدهای اساسی آن


صفحات: 29-48

DOI: 10.22067/islamic philosop.v47i14.13696

چکیده
فلسفه‌ معاصر آکنده از نظریات گوناگون درباره‌ عقلانیت است، اما مفهوم کلی عقلانیت مبهم است. ریچارد فولی با واکاوی مکاتب مطرح معرفت‌شناسی و فلسفه‌ علم، هدف و منظر را عناصر ثابت در همه‌ نظریات عقلانیت می‌یابد. هدف، امر مورد نیاز یا مطلوب فرد است و می‌تواند عملی یا نظری باشد. منظر مجموعه‌ای از عقاید است و انواع آن در ارتباط با شخص یا اشخاص دارای این عقاید، تعیین می‌شود. فولی با فرضِ هدف‌‌ـ‌محوری مفهوم عقلانیت و نفی منظر ممتاز، به طراحی نظریه‌ی عقلانیت می‌پردازد و نتیجه می‌گیرد که بسته به اهداف و علایق، ارزیابی عقلانی از منظرهای متنوعی ممکن است. بنابراین، دعاوی عقلانیت در واقع دارای موضوعاتی متفاوت بوده، رقیب به حساب نمی‌آیند. او تدارک طرح جامع عقلانیت را با رعایت دو شرط مناسب می‌داند؛ لحاظ همه‌ اهداف و ممتاز ندانستن منظر اتخاذی. نقدهای اساسی وارد به فولی عبارتند از: نسبی‌گرایی، غیرتدافعی‌بودن، نگاه ابزاری به عقلانیت و آسان‌گیری.

کلمات کلیدی:   عقلانیت; منظر; هدف; فولی; نسبی‌گرایی

مراجع

دریافت نسخه XML

تمام متن: PDF
دانلود : 1583

بازدید: 331

تاریخ دریافت: 1391/04/07 , تاریخ پذیرش: 1393/08/26 , تاریخ انتشار: 1393/12/27

ایمیل این مقاله (نیازمند ورود )
ایمیل به نویسنده (نیازمند ورود )