نشریه های علمی انتشارات
اطلاعات شماره: سال. ۴۲, شماره. ۲: شماره پیاپی ۸۵، پاییز و زمستان ۱۳۸۹

عنوان مقاله: بررسی دیدگاه علامه طباطبایی در باب علم



DOI: 10.22067/philosophy.v42i2.11265

چکیده
مرحوم علامه علم را یک امر وجودی می‌داند و در این جهت با صدرالمتألهین موافق است و می‌گوید علم عبارت است از حضور شئ برای یک شئ، به این بیان که حصول علم برای عالِم عبارت است از حصول یک امر بالفعل که فعلیت محض است؛ زیرا وجداناً می‌یابیم که صورت علمی قوة تبدیل شدن به صورت دیگر را ندارد. صورت‌های حسی و خیالی و عقلی جوهرهای مجرد مثالی و عقلی هستند که در عالم مثال و عقل وجود دارند و نفس با مرتبه مثالی و عقلی خود در آن موجود است. صورت علمی، مجرد از ماده و قوه است و با وجود خارجی خود نزد مدرِک حاضر است. علم حصولی در واقع یک اعتبار عقلی است که از معلوم حضوری به دست آمده است.
اتحاد عاقل و عقل و معقول نیز در نزد علامه به این معنا است که نفس سعة وجودی پیدا می‌کند و حقیقت عقلی می‌شود و حقایق عقلی را شهود می‌کند، نه این که با آن‌ها متحد شود. این با ملاصدرا فرق دارد. صدرا می‌گوید: اول صورت معقوله پیدا می‌شود و این صورت معقوله هم عقل بالفعل و هم معقول بالفعل و هم عاقل بالفعل است. ولی علامه می‌گوید: اول علم اشراقی به حقیقت عقلی پیدا می‌شود بعد صورت معقوله؛ یعنی علم حصولی متفرع بر علم حضوری است.
کلیدواژه‌ها: علم حصولی، علم حضوری، علامه طباطبایی، ملاصدرا، اتحاد عقل و عاقل و معقول، مطابقت.



دریافت نسخه XML

تمام متن: PDF
دانلود : 3802

بازدید: 1734

تاریخ دریافت: 1390/11/09 , تاریخ پذیرش: 1390/11/09 , تاریخ انتشار: 1390/11/09

ایمیل این مقاله (نیازمند ورود )
ایمیل به نویسنده (نیازمند ورود )